Ylmy edaralar

Taryh instituty

Baş sahypaYlymlar akademiıasy
Ylmy dolandyrmak we ylmy-barlag işleri guramak
Ylmy edaralar
Baş sahypa  Bize hat ıaz  Atgarma
     

Döwlet ylmy-tehniki syýasaty
Ylmy dolandyrmak we ylmy-barlag işleri guramak
Maglumat
Taslamalar

Merkezi ylmy kitaphanasy
Arhiw




Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň Taryh instituty

Türkmenistanyň Prezidentiniň Karary bilen 2009-njy ýylyň 12-nji iýunynda Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň Taryh instituty hökmünde döredildi.

Institutyň salgysy: Türkmenistan, 744000, Aşgabat ş, 2011-nji köçe (Azady), 61.
Tel.: (+99312) 94-04-31;
Faks: (+99312) 94-16-99;
Е-mаil: historytm@mail.ru

Institutyň gurluşy:

Direksiýa

Gadymy döwrüň taryhy bölümi,

Orta asyrlaryň taryhy bölümi,

Täze döwrüň taryhy bölümi,

Dünýä türkmenleriniň taryhy bölümi,

Garaşsyz Türkmenistanyň taryhy bölümi,

Taryh ylmynda informasion tehnologiýalar bölümi,

Meýilnamalaşdyryş-maliýe bölümi,

Işgärler bölümi,

Hojalyk bölümi.

Institutyň esasy ylmy ugurlary:

- iň gadymy döwürlerden şu günümize çenli türkmen halkynyň we Türkmenistanyň taryhyny öwrenmek boýunça ylmy barlaglary geçirmek;

- Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistanyň kemala gelmeginiň we ösüşiniň taryhyny öwrenmek;

- Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň parasatly baştutanlygynda ýurdumyzyň durmuşynyň ähli ugurlarynda amala aşyrylýan ägirt uly özgertmeleriň, gazanylýan ajaýyp üstünlikleriň, halkara gatnaşyklarynyň ösüşiniň düýp mazmunyny ylmy esasda öwrenmek;

- Türkmenistanyň halkara gatnaşyklaryna seljerme bermek;

- dünýä türkmenleriniň taryhyny we häzirki ýagdaýlaryny öwrenmek;

- Türkmenistanyň taryhy boýunça monografiýalary, kataloglary, okuw kitaplaryny taýýarlamak; Berkarar döwletiň bagtyýarlyk döwrüniň ajaýyp gazananlaryny we üstünliklerini, türkmen halkynyň taryhy, medeni we ruhy mirasyny wagyz etmek.

Ylmy bölümler:

Gadymy döwrüň taryhy bölümi türkmen halkynyň müňýyllyklara uzalyp gidýän gadymy taryhyny düýpli öwrenýär, türkmen topragynda iň irki siwilizasiýalaryň kemala gelşi we olaryň taryhda tutýan orny barada ylmy barlaglar alyp barýar, Türkmenistanyň gadymy taryhynyň çeşmeler binýadyny baýlaşdyrmaga üns berýär, antropologiýa babatda barlaglary alyp barýar, şeýle hem ýadygärlikleriň arheologik kartasyny düzýär. Bölümiň ylmy barlaglary häzirki Türkmenistanyň çäginde daş asyrlar zamanyndan irki orta asyrlara çenli döwri öz içine alýar we şol wagtlarda bolup geçen syýasy wakalaryň, ykdysady, medeni ösüşleriň taryhyny öwrenýär.

Orta asyrlaryň taryhy bölümi türkmen halkynyň we Türkmenistanyň III—XVI asyrlardaky taryhyny öwrenýär. Bu bölümiň ylmy barlaglary Türkmenistana yslam dininiň ýaýraýyş prosesini, türkmenleriň döreden we dolandyran döwletleriniň, şadöwletleriniň taryhyny, türkmenleriň Ýakyn Gündogara köpçülikleýin migrasiýasyny, şonuň ýaly-da döwlet gurluşynyň, hojalygynyň, ýeriniň we ýerden peýdalanmagynyň, ykdysadyýetiniň, ylmynyň, medeniýetiniň, sungatynyň we binagärçiliginiň ösüşinde öz milli aýratynlyklaryny saklap galmagy başaran türkmen halkynyň orta asyr Galkynyş döwrüniň taryhyny çuň we geňişleýin öwrenýär. Şonuň ýaly-da, orta asyr ýazuw çeşmelerini we resminamalaryny öwrenýär hem-de olary ylmy dolanyşyga girizýär.

Täze döwrüň taryhy bölümi XVII asyrdan 1991-nji ýyla çenli döwürdäki türkmen halkynyň ykdysady, syýasy we medeni durmuşyna degişli wajyp meseleleri çuňňur öwrenýär. Türkmenleriň şol döwürde erkinlik we özbaşdaklyk ugrunda alyp baran göreşleri, bitewi türkmen döwletini döretmek meýilleri ylmy nukdaýnazardan seljerilýär. Patyşa Russiýasynyň Türkmenistana aralaşmagynyň taryhyny, baknaçylyk syýasatyny we onuň netijelerini arhiwlerden, dürli çeşmelerden we taryhy edebiýatlardan toplanan maglumatlar esasynda giňişleýin öwrenýär. Türkmenleriň hojalyk durmuşy, ýer-suw gatnaşyklary, medeniýeti, däp-dessurlary hem-de türkmen şahsyýetleriniň bitiren işleri barada ylmy derňewler alyp barýar. Türkmenistanyň XX asyrdaky taryhyny täzeçe öwrenýär.

Garaşsyz Türkmenistanyň taryhy bölümi Diýarymyzyň taryhynyň iň täze döwrüni öwrenýär. Berkarar döwletiň bagtyýarlyk döwründe Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň «Döwlet adam üçindir» diýen baş ýörelgesiniň esasynda ýurdumyzda amala aşyrylýan syýasy-jemgyýetçilik, durmuş-ykdysady we medeni özgertmeleriň düýp many-mazmunyny, şeýle-de döwletiň halkara gatnaşyklarynyň we daşary syýasatynyň taryhyny giňişleýin öwrenmek we çuň açyp görkezmek maksady bilen möhüm ylmy-barlag işleri geçirýär. Şol bir wagtda-da türkmen halkynyň taryhynyň, medeni-ruhy tejribesiniň we milli mirasynyň häzirki zaman medeniýeti bilen utgaşdyrylyşy seljerilýär.

Dünýä türkmenleriniň taryhy bölümi taryhyň öwrümlerinde daşary ýurtlara ýaýran türkmenleriň döreden we dolandyran döwletleriniň taryhyny, syýasy, durmuş-ykdysady ýagdaýlaryny, olaryň medeniýetini, etniki gurluşlaryny, milli aýratynlyklaryny, meşhur şahsyýetleriniň bitiren işlerini we häzirki durmuşyny, şeýle-de olar barada ýazylan asyl çeşmeleri seljerýär we ylmy dolanyşyga girizýär.

Taryh ylmynda informasion tehnologiýalar bölümi Institutyň işini maglumatlar Web-giňişliginde üpjün etmek, innowasion-maglumat häsiýetli taslamalary döretmek we ösdürmek bilen meşgullanýar. Bölüm Institutyň işgärlerine taryhy ylmy barlaglarda maglumatlar tehnologiýasyny ulanmagy talap edýän taslamalary durmuşa geçirmekde goldaw berýär, innowasion gözlegleri ösdürmekde amatly şertleri döretmäge ýardam edýär. Bölümiň işiniň esasy ugurlary monitoring we halkara maslahatlaryny guramak, elektron tehnologiýalaryň kömegi bilen amala aşyrylýan taslamalary bilelikde alyp barmakda ýardam bermek ýaly işlerdir.

Bölümiň çäklerinde taryhy informatika we multimediýa tehnoloiýalar barlaghanasyny döretmek meýilleşdirilýär. Türkmenistanyň Prezidentiniň 2013-nji ýylyň 11-nji iýunyndaky Kararyna laýyklykda Türkmenistanyň Ylymlar alademiýasy bilen «Sullivan Systems, Ltd.» (Beýik Britaniýa) kompaniýasynyň arasynda TYA-nyň Taryh instituty üçin taryhy informasion barlaghanany we multimediýa enjamlary satyn almak barada şertnama baglaşyldy. Häzirki wagtda bu enjamlaryň bir bölegi Instituta gelip gowuşdy.

Okalga zaly — Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň Taryh institutynyň okalga zaly 2000-nji ýylda açyldy. 2005-nji ýyla çenli bu okalga zaly Türkmenistanyň Prezidentiniň ýanyndaky Ylym we tehnika boýunça Ýokary geňeşiň Merkezi ylmy kitaphanasynyň sahamçasy hökmünde hereket etdi. 2005-nji ýylyň mart aýyndan bäri bolsa ol Taryh institutynyň okalga zaly bolup durýar. Onuň kitaphana gaznasynda kitaplaryň 2000-den we žurnallaryň 500-den gowragy bar. Okalganyň gaznasynda Türkmenistanyň gadymy döwürlerden başlap biziň günlerimize çenli taryhy barada, Ýewropa hem-de Gündogar we Merkezi Aziýa döwletleriniň taryhy boýunça türkmen, rus, iňlis we türk dillerinde kitaplar jemlenendir. Okalga zaly Türkmenistanda neşir edilýän ähli gazet-žurnallary ýazylyp alýar. Okalga zalyň gaznasynda görnükli taryhçy alymlaryň işleri ýygnanyldy we saklanylýar.

Okalga zalynda kitap gaznasyny toplumlaşdyrmak, onuň üstüni ýetirmek we institutyň işgärlerine hyzmat etmek üçin beýleki kitaphanalaryň alyş-çalyş gaznalaryndan edebiýatlary saýlap almagy amala aşyrýar.

Muzeý. Türkmenistanyň çäklerinde ýerleşýän arheologik ýadygärliklerde geçirilen köp ýyllyk işleriň netijesinde uly ylmy gymmatlyklara eýe bolan täsin arheologik tapyndylar ýüze çykaryldy. Olar çakmak daşdan we daşdan ýasalan zähmet gurallary, keramika, demirden we piliň süňklerinden ýasalan önümler, ownuk heýkeljikler, heýkel galyndylary, diwar ýazgylary, aýnadan edilen önümler, möhürler, numizmatik we antropologik materiallar bolup durýarlar. Bu zatlar hem Taryh institutynda arheologik muzeýi döretmäge esas boldy. Täsin arheologik tapyndylar muzeýde hronologik tertipde ýerleşdirildi. Olaryň köpüsi ýurduň beýleki muzeýlerinde asla gabat gelmeýär.

Institutda saklanylýan arheologik materiallaryň esasynda ýurduň uly taryhy we ülkäni öwreniş muzeýleriniň arheologik ekspozisiýalaryny döretmäge ýardam edildi.

Institutda saklanylýan arheologik materiallaryň kömegi bilen medeni mirasyň tapgyrlary yzarlanylyp bilner. Arheologik materiallaryň öwrenilmegi häzirki Türkmenistanyň çäklerinde neolitden başlap giçki orta asyrlara çenli syýasy wakalara we medeni proseslere seredip geçmäge ýardam eder.

Arheologik tapyndylaryň esasynda Institut tarapyndan halkara ylmy maslahatlara gabatlap yzygiderli sergiler geçirilip durulýar. Institutyň muzeýinde we gaznalarynda Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetiniň taryhçy talyplary we Türkmen döwlet medeniýet institutynyň türkmen halkynyň medeni mirasyny öwrenýän rejeleýjileri amaly sapaklary geçýärler. Muzeýiň materiallary esasynda referatlar, okuw we ylmy işler ýazylýar, myhmanlar üçin tematik ekskursiýa guralýar.

Numizmatika otagy Institutda2014-nji ýylda döredildi. Onda müňlerçe şaýy pullar saklanylýar. Bu gymmatly taryhy tapyndylar taryhyň dürli döwürlerindäki döwletlere degişli bolup, olaryň köpüsi XX asyryň ahyryndan bäri ýadygärliklerde alnyp barylan arheologik gazuw-agtaryş işleriň netijesinde ýüze çykaryldy. Otagdaky numizmatik tapyndylar türkmen we beýleki halklaryň taryhyny öwrenmekde ähmiýetli orny eýeleýär. Institutda numizmatika boýunça täze hünärmenleri ýetişdirmeklige hem üns berilýär.

Monografiýalar we makalalar:

Institutda 2009-njy ýyldan bäri taryhyň dürli meseleleri boýunça monografiýalar, beýleki görnüşli kitaplar şol sanda kitapçalar, okuw kitaplary hem-de ylmy maslahatlaryň gysgaça beýanlary neşir edildi:

— Ýusupow H. Horezm we Gürgenç: täze açyşlar (türkmen, iňlis we rus dillerinde). — Aşgabat: Ylym, 2010;

— Baltaýew A., Orazow O. Türkmenistanyň taryhy-medeni ýadygärlikleri: gözbaşlar we dowamat (türkmen, iňlis, rus dillerinde). — Aşgabat: Ylym, 2012;

— Gündogdyýew Ö., Ekäýew O. Mary Gündogaryň göwheri. — Aşgabat, 2012;

— Ýusupow H., Annaberdiýew A. Gadymy Nusaý — ÝUNESKO-nyň Bütindünýä mirasynyň sanawynda. — Aşgabat: Ylym, 2012;

— Ýazberdiýew A. Merwiň orta asyrlar döwrüniň kitaphanalary we olary esaslandyryjylar. — Aşgabat, 2013;

— Bäşimowa N.S. Ysmamyt ata (türkmen, iňlis we rus dillerinde). — Aşgabat, 2013; Ysmamyt ata (türkmen, iňlis we rus dillerinde). (2-nji kitap). — Aşgabat, 2016.

— Magtymguly döwrüniň taryhy (makalalar ýygyndysy). — Aşgabat: Ylym, 2014.

— Aýdogdyýew M., Orazgylyjow Ý., Nuryýewa G. Meniň Watanym (Orta mekdepleriniň ΙV synp okuwçylary üçin). — Aşgabat, 2008;

— Orazgylyjow Ý., Hydyrow T. Türkmenistan Garaşsyzlyk zamanynda (Orta mekdepleriniň X synp okuwçylary üçin) — Aşgabat, 2008;

— Еkäýew O. Türkmenistanyň taryhy (Orta mekdepleriniň VΙΙΙ synp okuwçylary üçin). — Aşgabat, 2009;

— Nuryýew A., Moşew M. Türkmenistanyň taryhy. XVΙΙ-XX asyrlar (Orta mekdepleriniň ΙX synp okuwçylary üçin). — Aşgabat, 2009;

— «Köneürgenç Türkmen döwleti we Merkezi Aziýa XIII asyryň birinji ýarymynda» atly halkara ylmy maslahatyň nutuklarynyň gysgaça beýany. // Aşgabat: Ylym, 2010 ý.

— «Türkmenistanyň orta asyr şäherleri Ýewraziýa siwilizasiýasynyň ulgamynda» atly halkara ylmy maslahatyň nutuklarynyň gysgaça beýany. // Aşgabat: Ylym, 2012 ý.

— «Berkarar döwletiň bagtyýarlyk döwründe Beýik Ýüpek ýolunyň täzeden dikeldilmegi: çuňňur kökler we häzirki zaman mümkinçilikleri» atly halkara ylmy maslahatyň nutuklarynyň gysgaça beýany. // Aşgabat: Ylym, 2012 ý.

— «Ýaş alymlar dünýä ylmyny we medeniýetini birleşdiriji güýçdür» atly halkara ylmy maslahatyň nutuklarynyň gysgaça beýany. // Aşgabat: Ylym, 2013 ý.

— «Türkmenistanly gerçekleriň Beýik Watançylyk urşunda görkezen edermenligi — türkmen halkynyň watansöýüjilik däpleriniň dowamy» atly ylmy maslahatyň nutuklarynyň gysgaça beýany. // Aşgabat: Ylym, 2010 ý.

— «Magtymgulynyň döredijiliginde taryhyň şöhlelendirilişi» atly ylmy-amaly maslahatyň nutuklarynyň gysgaça beýany. // Aşgabat: Ylym, 2014 ý.

— «Bagtyýarlyk döwründe Türkmenistanyň bitaraplygynyň taryhy edebiýatlarda öwrenilişi» atly ylmy-amaly maslahatyň nutuklarynyň gysgaça beýany. // Aşgabat: Ylym, 2015 ý.

Institutyň ylmy işgärleriniň taryhymyzyň ähli döwürleriniň dürli meseleleri we Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýurdumyzy ösdürmekde alyp barýan il-ýurt bähbitli işleri barada Türkmenistandaky hem-de daşary ýurtlardaky žurnallarda, gazetlerde her ýylda 100 töweregi ylmy we ylmy-sadalaşdyrylan makalalary neşir edilýär. Meselem, 2016-njy ýylda 107 sany makala çap edildi.

Taryh institutynyň işgärleri ençeme halkara maslahatlarynda nutuklar bilen çykyş etdiler, olaryň arasynda:

— «Beýik Galkynyş eýýamynda ylym, tehnika we innowasion tehnologiýalar» atly halkara ylmy maslahat we sergi (2010-njy ýylyň 12-nji iýuny).

— «Hoja Ahmet Ýasawy we Gündogaryň sopuçylyk edebiýaty» atly halkara ylmy-amaly maslahat (2010-njy ýylyň 22-23-nji sentýabry).

— «Köneürgenç Türkmen döwleti we Merkezi Aziýa XIII asyryň birinji ýarymynda» atly halkara ylmy maslahat (2010-njy ýylyň 1-3-nji dekabry).

— «Täze Galkynyşlar eýýamynda bilim, sport we syýahatçylyk» atly halkara sergi we ylmy maslahat (2010-njy ýylyň 24-26-njy noýabry).

— «Beýik Galkynyşlar eýýamynda ylym, tehnika we innowasion tehnologiýalar» atly halkara ylmy maslahat (2011-nji ýylyň 12-nji iýuny).

— «Bahaweddin Nagyşbendi we sopuçylyk edebiýaty» atly halkara ylmy maslahat (2011-nji ýylyň 1-2-nji dekabry).

— «Türkmenistanyň orta asyr şäherleri Ýewraziýa siwilizasiýasynyň ulgamynda» atly halkara ylmy maslahat (2012-nji ýylyň 28-30-njy marty).

— «Innowasion tehnologiýalar Türkmenistanyň tebigy baýlyklaryny toplumlaýyn gaýtadan işlemekde» atly halkara ylmy maslahat (2012-nji ýylyň 19-20-nji apreli).

— «Türkmenistanyň Konstitusiýasyna 20 ýyl: özygtyýarly döwleti gurmagyň taryhy tejribesi» atly halkara maslahat (2012-nji ýylyň 18-19-njy maýy).

— «Türkmen tebigaty: Köýtendagyň açylmadyk syrlary» atly halkara ylmy maslahat (2012-nji ýylyň 28-29-nji maýy).

— «Beýik Galkynyş eýýamynda ylym, tehnika we innowasion tehnologiýalar» atly halkara ylmy maslahat we sergi (2012-njy ýylyň 12—14nji iýuny).

— «Berkarar döwletiň bagtyýarlyk döwründe Beýik Ýüpek ýolunyň täzeden dikeldilmegi: çuňňur kökler we häzirki zaman mümkinçilikleri» atly halkara ylmy maslahat (2012-nji ýylyň 13-14-nji dekabry).

— «Nowruz — parahatçylyk we mähir baýramy» atly halkara ylmy maslahat (2013-nji ýylyň 19-22-nji marty).

— «Berkarar döwletiň bagtyýarlyk döwründe ylym, tehnika we innowasion tehnologiýalar» atly halkara ylmy maslahat we sergi (2013-nji ýylyň 12-14-nji iýuny).

— «Ýaş alymlar dünýä ylmyny we medeniýetini birleşdiriji güýçdür» atly halkara ylmy maslahat (2013-nji ýylyň 4-5-nji sentýabry).

— «Türkmenistanda biotehnologiýalary ösdürmegiň ýollary» atly halkara ylmy maslahat (2013-nji ýylyň 2021-nji noýabry).

— «Gaznewiler döwrüniň türkmen edebiýaty we dünýäniň ruhy medeniýeti» atly halkara ylmy maslahat (2013-nji ýylyň 4-5-nji dekabry).

— «Berkarar döwletiň bagtyýarlyk döwründe ylym, tehnika we innowasion tehnologiýalar» atly halkara ylmy maslahat we sergi (2014-nji ýylyň 12-14-nji iýuny).

— «Berkarar döwletiň bagtyýarlyk döwründe ylym, tehnika we innowasion tehnologiýalar» atly halkara ylmy maslahat we sergi (2016-nji ýylyň 12-14-nji iýuny).

Halkara gatnaşyklary.

Taryh instituty Türkiýäniň taryh jemgyýeti, şeýle hem Russiýanyň, Belarusyň, Rumyniýanyň, Çehiýanyň, Hindistanyň, Pakistanyň, Eýranyň we beýleki ýurtlaryň taryh we medeniýet merkezleri bilen, ABŞ-nyň, Angliýanyň we Italiýanyň alymlary bilen ylmy aragatnaşyklary saklaýar. Iki sany şertnama, hususanda, Rumyniýa bilen TYA-nyň Taryh instituty we Babeş-Bolýai adyndaky rumyn uniwersitetiniň Kluž Napoka şäheriniň Türkologiýa we Merkezi Aziýany öwreniş institutynyň arasynda ylmy hyzmatdaşlyk hakynda, Belarus bilen TYA-nyň Taryh instituty we «Belarus Milli ylymlar akademiýasynyň Taryh instituty» Döwlet ylmy edarasynyň arasynda ylmy hyzmatdaşlyk hakynda şertnamalar hereket edýär. Şolara laýyklykda taryhyň, antropologiýanyň, taryhşynaslygyň we kömekçi taryh dersleriniň meseleleriniň giň çägini öwrenmek boýunça ylmy-barlag işleri özara ylalaşyjylyk we deň derejelilik esasda amala aşyrylýar.

ABŞ-nyň Türkmenistandaky ilçihanasynyň «Medeni mirasy saklamak» atly maksatnamasynyň çäklerinde geçirilenbäsleşikde Institutyň hödürlän taslamalary, ýeňiji boldy we şolara laýyklykda Institut Daşoguz welaýatynyň Görogly etrabynda ýerleşýän, XI—XII asyrlara degişli Aksaraýdiň we Ysmamyt ata ýadygärlik toplumlaryny öwrenmek, durkuny täzelemek we dikeltmek işlerini ýerine ýetirdi.

Aksaraýdiň — arheologik ýadygärlik (XI — XII aa.) bolup, diň görnüşindäki arhitektura gurluşdyr. Ol Daşoguz welaýatynyň Görogly etrabynyň Aksaraý obasynda ýerleşýär we Merkezi Aziýa sebitinde biziň günlerimize çenli çaklanyp galan az sanly ýadygärlikleriň biri bolup durýar. Aksaraýdiň burçlary esasynda dünýäniň çar künjegine gönükdirilen iki gatly inedördül ajaýyp binadyr. Desga inedördül görnüşli bişen kerpiçlerden gurlupdyr. Ýadygärlik 2005-2006-njy ýyllarda gaýtadan dikeldildi.

Ysmamyt ata toplumy. Ýadygärlik «Zaman» daýhan birleşiginiň çäklerinde Öwlüýäboýy obasynyň günorta tarapyndaky medeni zolagyň we Garagum çölüniň iň çet çäginde ýerleşýär we namaz otagy bolan mawzoleýden; 40 metr uzynlygy bolan we ýedi gümmezli Daşköçeden; ýokarda dört gümmezi we günbatar tarapdan bäş gümmezi bolan ýapyk binadan; zyýaratçylar üçin dört otagy bolan gyşky metjitden; uly namaz otagyndan; bir uly we dört sany kiçi gümmezi bolan portaldan; aşhanadan; tomusky metjitden; 12 hüjreli we gümmezli medreseden ybaratdyr. Ysmamyt atanyň töwreklerinden ýygnalynan keramika XI—XIV asyrlar bilen senelenilýär. Binagärlik keşbi, örülişi we beýleki ýadygärlikler bilen meňzeşligi boýunça toplumyň gurluş usullary takymynan XIV—XVII asyrlar bilen senelenýär. Ýadygärlik gadymy şäher bolan Eşretgalanyň hasrabalyklarynda ýerleşýär. Ýazuw çeşmelerinde habar berlişine görä, bu şäher X — XI asyrlara degişlidir. Ysmamyt ata toplumynyň gurluşy dürli döwürlere degişlidir. Bu dürli derejelerde goýlan binýatlary bilen hem tassyklanylýar, olar belli bir gyradeňliked goýulmandyr. Ýadygärlik üç tapgyrda 2008-2016-njy ýyllarda rejelendi.


© 2003-2017, Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasy.