Habarlar

Aşgabatda halkara ylmy maslahat öz işini tamamlady

Baş sahypaYlymlar akademiýasy
Maglumat
Habarlar
Baş sahypa  Bize hat ýaz  Atgarma

Döwlet ylmy-tehniki syýasaty
Ylmy dolandyrmak we ylmy-barlag işleri guramak
Maglumat
Taslamalar

Merkezi ylmy kitaphanasy
Arhiw




|< < Spisok > >| 

2014-11-17

Su gun paytagtymyzda “Arheologiya tapyndylaryny owrenmekde we muzeylesdirmekde Turkmenistanyn tejribesi” atly uc gunluk halkara ylmy maslahat oz isini tamamlady.

Wekilcilikli maslahat dunyanin ylmy jemgyyetciligini yurdumyzyn muzeylerinin turkmen halkynyn taryhy-medeni mirasyny duypli owrenmek, ayawly saklamak we butin dunyade ginden wagyz etmek boyunca alyp baryan kopugurly isi bilen tanysdyrmaga gonukdirildi.

Ozal habar berlisi yaly, maslahata gatnasmak ucin meshur alymlar—taryhcylar, arheologlar we antropologlar, sungaty owrenijiler, seyle hem dunyanin 30 dowletin iri muzeylerinden yadygarlikleri dikeldijiler, bilermenler we hunarmenler Asgabada geldiler. Ona golaydaky we alysdaky yurtlardan wekiller gatnasdylar.

Maslahat dunyanin durli halklarynyn medeniyetlerinin gatnasyklaryny osdurmage saldamly gosant gosup, muzey isi babatda ondebaryjy tejribani alysmaga yardam edip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyn yolbascylygynda yurdumyzda amala asyrylyan gin halkara hyzmatdaslyk syyasatynyn ustunlikli durmusa gecirilyandiginin nobatdaky subutnamasyna owruldi.

Ylmy maslahatyn isinin barsynda ona gatnasanlara hazirki wagtda yurdumyzyn iri ylmy we medeni merkezlerine owrulen Anewdaki Seyit Jemaleddin binagarlik toplumyna, paytagtymyzyn muzeylerine baryp gormage, olaryn bay gymmatlyklary, seyle hem “Nusay” dowlet taryhy-medeni goraghanasynda arheologlaryn alyp baryan isleri bilen tanysmaga mumkincilik doredildi.

Ylmy maslahatyn caklerinde paytagtymyzyn Sekillendiris sungaty muzeyinde guralan sergi dasary yurtly alymlaryn Turkmenistanda alnyp barylyan arheologiki barlaglar bilen has yakyndan tanysmagyna yardam etdi. Sergide turkmen we rus arheologlarynyn bilelikdaki isinin barsynda yuze cykarylan tasin tapyndylar gorkezildi. Bu seyrek dus gelyan gymmatlyklaryn kopusi umumadamzat medeniyetinin genji-hazynasynyn merjenleridir. Olaryn hatarynda ady rowayata owrulen Margus yurdunyn paytagty Gonurdepeden tapylan gymmatlyklar, “Abiwerd” dowlet taryhy-medeni goraghanasynyn (Ahal welayaty) caginde yerlesyan, eneolit eyyamyna degisli tasin yadygarlikde turkmen-rus arheologiya toparynyn yuze cykaran in sonky tasin tapyndylary bar.

Sergide Turkmenistanda arheologiki barlaglaryn taryhyna bagyslanan suratlar hem gorkezilyar. Bu desgalarlan basga-da, turkmen arheologlary halkara we milli toparlaryn duzuminde Mary welayatynda Ajyguyy we Uly Gyzgala, Ahal welayatynda Monjukly, Kone Nusay, Guyruklydepe, Topazdepe we Daslydepe, Balkan welayatynda Masat-Misserian, seyle hem Dasoguz welayatynda Koneurgenc we Lebap welayatynda Dayahatyn yaly dunya meshur yadygarliklerde gazuw-agtarys islerini alyp baryarlar. Arheologiki barlaglaryn barsynda yuze cykarylan turkmen halkynyn ata-babalarynyn gadymy maddy medeniyetinin subutnamalary yurdumyzyn muzeylerinin gymmatlyklarynyn ustuni yetiryar. Olar sol yerde ayawly saklanylyar hem-de icgin owrenilyar we hunarmenler tarapyndan dikeldilyar.

Berkarar dowletimizin bagtyyarlyk dowrunde Turkmenistanyn muzeylerine bagyslanan, suratlar bilen bezelen taze nesir myhmanlarymyz ucin ajayyp sowgat boldy.

Ylmy maslahata gatnasanlarda kopsanly gezelenclerden we dususyklardan, yurdumyzyn doredijilik ugurly yokary okuw mekdeplerinin mugallymlary we talyplary bilen gecirilen dususyklardan galan tasirler olaryn gyzykly habarlarynyn mazmunynda oz beyanyny tapdy.

“Arheologiya tapyndylaryny owrenmekde we muzeylesdirmekde Turkmenistanyn tejribesi” atly halkara ylmy maslahatyn ozboluslylygy onda garalan meselelerin mohumdigi bilen bagly boldy. Sol meseleler bolsa alymlar ucin hem, muzey isinin hunarmenleri ucin hem den derejede wajypdyr. Bolumlerde gecirilen mejlislerin mowzuklary hem muna aydyn sayatlyk edyar Olaryn hatarynda “Arheologiki tapyndylary muzeylesdirmekde taze tehnologiyalary ulanmakda hazirki zaman mumkincilikleri”, “Gadymy sungat eserlerini konserwirlemek we dikeltmek”, “Muzey isinin dunya tejribesi”, “Muzey gymmatlyklaryny goramagyn we saklamagyn meseleleri” diyen mowzuklar bar. Mejlislerin barsynda cykyslaryn we habarlaryn onlarcasy dinlenildi we ara lanyp maslahatlasyldy. Olaryn kopusi tejribe hasiyete eye bolup, hunarmenleri muzey isini alyp barmakda halkara tejribesi bilen tanysdyrdy.

Seylelikde, alymlaryn we bilermenlerin sohbetdesliginde binagarlik hem-de we beyleki medeni gymmatlyklary muzeylesdirmegin, innowasion tehnologiyalaryn komegi bilen arheologiik tapyndylary hasaba almagyn kompyuterlesdirilmegini kamillesdirmegin mohum meseleleri, ХХI asyryn muzey isinin, sungaty owrenisinin we arheologiyasynyn dunya tejribesinde ginden ulanylyan sungat we medeniyet desgalarynyn hakykylygyny we yasyny kesgitlemegin yokary tehnologiyaly usullary ara alnyp maslahatlasyldy. Ayry-ayry cykyslar osup gelyan nesli watancylyk i ruhunda terbiyelemekde muzeylerin ornuna bagyslandy. Seyle hem dunyanin muzeyleri boyunca maglumatlary yygnamagyn hem-de utgasdyrmagyn taze kompyuter maglumat merkezlerini doretmegin wajypdygyny bellediler.

Cykyslaryn kopusi halkara syyahatcylygyny osdurmekde muzeylerin tutyan ornuna bagyslanyldy. Hususan-da, bay medeniyete, ozbolusly taryhy yadygarliklere, ajayyp dap-dessurlara eye bolan Garassyz hem Bitarap Turkmenistanyn eyyam hazirden dunyanin durli kunjeklerinden kopsanly syyahatcylar ucin medeni jahankesdeligin yerine owrulip biljekdigi bellenildi. Sona gora-de, yurdumyzyn onunde duryan wezipeler ondebaryjy dasary yurt tejribesini nazara almak bilen, bahasyna yetip bolmajak gymmatlygy ayawly saklamagyn we butin dunyade wagyz etmegin usullaryny gineltmekden, dunya ulgamyna yakynlasdyrylan gin medeni we maglumatlar ulgamyny doretmekden ybaratdyr.

Yygnananlar Turkmenistanyn taryhy-medeni we tebigy desgalaryny ayawly saklamagyn ayratyn ahmiyete eyedigini nygtap, olaryn her birinin dine bir turkmen halkynyn dal, eysem, tutus adamzadyn gymmatlygydyny bellediler. Sunun bilen baglylykda, Turkmenistan bilen YUNESKO-nyn hyzmatdaslygyny mundan beylak-de osdurmegin wajypdygy nygtaldy.

Halkara ylmy maslahatyn yapylys dabarasynda onun isinin jemleri jemlendi. Yygnananlaryn biragyzdan bellemegine gora, bu maslahat milli mirasy owrenmage we ayawly saklamaga saldamly gosant gosmak bilen caklenman, eysem, Turkmenistanyn we dunyanin beyleki yurtlarynyn alymlarynyn hem-de muzeyleri owrenijilerinin arasyndaky netijeli gatnasyklary ep-esli gineltdi.

Maslahata gatnasyjylar gadymy turkmen topragyna gelip gormage hem-de muzey isini osdurmegin, gymmatly taryhy-medeni mirasy ayawly saklamagyn we owrenmegin wajyp meselelerini ara alyp maslahatlasmaga doredilen mumkincilik ucin hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa tuys yurekden hosallyk bildirip, bu mohum ulgamda ysnysykly hyzmatdaslygy dowam etmegin zerurdygyny nygtadylar.

“Arheologiya tapyndylaryny owrenmekde we muzeylesdirmekde Turkmenistanyn tejribesi” atly halkara ylmy maslahatyn isi tamamlanandan son, ona gatnasyjylar Turkmenistanyn Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowa Yuzlenme kabul etdiler.

Turkmen Dowlet habarlar gullugy
In sonky habarlar



|< < Spisok > >| 
e-mail: ast.info@science.gov.tm © 2003-2019, Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasy